ميرزا محمد حيدر دوغلات
مقدمه 31
تاريخ رشيدى ( فارسي )
كلمات در موارد ضرورى به شكل آمدهاى ، گفتهاى ، خانهاى آورده شده است . 6 . در متن اصلى ، كلماتى كه به همزه و ياء ختم مىشده ، مانند جائى و ندائى ، بيشتر با ياء و به اين صورت : جايى ، ندايى و حتى گاهى بدون نقطه ، يعنى به شكل جائى ، ندايى ثبت شده است آنها را به شكل امروزى نوشتهام ، همزه بعد از الف زائده نيز عمدتا به صورت ياء بوده ، مانند قايل و دايم كه من گاهى آنها را به صورت قائل و دائم آوردهام . 7 . در تصحيح متن ، از دو نوع شماره استفاده شده ، شمارهاى معمولى و شمارهاى داخل پرانتز يا هلالين ، شماره بدون هلالين براى مشخص ساختن اختلاف نسخهها و مقابله آنهاست و شماره داخل هلالين ، به تعليقه و تحشيه ، معانى لغات ، شماره آيات و ديگر توضيحات ضرورى اختصاص يافته است . شيوه نشان دادن اختلاف نسخهء اساس با نسخ ديگر به اين صورت است كه هرگاه اختلاف در يك كلمه بوده ، روى همان كلمه شمارهء بدون هلالين گذاشته و در پاورقى كلمه مخالف را نوشتهام ؛ مثلا اگر در نسخه اساس كلمهاى به صورت « آمد » و در نسخه ديگر به شكل « رفت » نوشته شده ، روى كلمه آمد شماره گذاشته و در پاورقى مقابل آن شماره ، رفت آوردهام ، بدين ترتيب : 1 - نت : رفت . « نت » علامت اختصارى است و اين علائم در آخر همين پيشگفتار ذكر شده است . هرگاه در نسخههاى مورد مقابله ، حرف يا حروف ، كلمه ، جمله و عباراتى اضافه بر نسخهء اساس آمده ، روى آخرين حرف مشترك نسخه اساس و نسخ ديگر ، شماره گذاشته و موارد اضافه را با افزون علامت بعلاوه ( + ) در پاورقى عينا نقل كردهام . مثلا در نسخه اساس نوشته شده « و الّا آيه نص كريم قاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ را كار فرمايند » ، اما در ترجمه انگليسى ، اين جمله : « و هر كس خوددارى كرد به سان مشركين و كفار كشته شود » نيز اضافه آمده . در اين صورت روى كلمه فرمايند شماره گذاشته و در پاورقى نوشتهام : 1 - نگ : + و هر كس خوددارى كرد به سان مشركين و كفار كشته شود . در عكس حالت فوق ، يعنى در مواردى كه حرف يا حروف ، جمله و عباراتى در نسخه اساس آمده كه نسخ ديگرى فاقد آن موارد بودهاند ، براى نشان دادن اختلاف ،